2 - چشم به امكانات ديگران دوختن مايه انحطاط است بسيارند افراد تنگنظرى كه هميشه مراقب اين و آن هستند كه اينها چه دارند و آنها چه دارند ؟ و مرتبا وضع مادى خويش را با ديگران مقايسه مىكنند ، و از كمبودهاى مادى در اين مقايسه رنج مىبرند هر چند آنها اين امكانات را به بهاى از دست دادن ارزش انسانى و استقلال شخصيت به دست آورده باشند . اين طرز تفكر كه نشانه عدم رشد كافى و احساس حقارت درونى و كمبود همت مىباشد ، يكى از عوامل مؤثر عقبماندگى در زندگى - حتى در زندگى مادى - خواهد بود . كسى كه در خود احساس شخصيت مىكند به جاى اينكه گرفتار چنين مقايسه زشت و رنجآورى شود ، نيروى فكرى و جسمانى خويش را در راه رشد و ترقى خويشتن به كار مىگيرد ، و به خود مىگويد من چيزى از ديگران كمتر ندارم و دليلى ندارد كه نتوانم از آنها پيشرفت بيشترى كنم ، من چرا چشم بمال و مقام آنها بدوزم من خودم بهتر و بيشتر توليد مىكنم . اصلا زندگى مادى هدف و همت او نيست ، او آن را مىخواهد اما تا آنجا كه به معنويت او كمك كند و به دنبال آن مىرود اما تا آنجا كه استقلال و آزادگى او را حفظ كند ، نه حريصانه به دنبال آن مىدود و نه همه چيزش را با آن مبادله مىكند كه اين مبادله آزاد مردان و بندگان خدا نيست ، و نه كارى مىكند كه نيازمند ديگران گردد . در حديثى از پيامبر ص مىخوانيم من رمى ببصره ما فى يد غيره كثر همه و لم يشف غيضه : « كسى كه چشم خود را به آنچه در دست ديگران است بدوزد ، هميشه اندوهگين و غمناك خواهد بود و هرگز آتش خشم در دل او فرو نمىنشيند » ! ( 1 ) .

--> ( 1 ) تفسير صافى ذيل آيات مورد بحث .